پایگاه خبری انبیسی نیوز در گزارشی مفصل آورده است که پرواز جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا به پاکستان جهت انجام مذاکرات فشرده با نمایندگان جمهوری اسلامی ایران، نشانهای از کاهش اختلافات و احتمال اعلام یک گشایش بزرگ دیپلماتیک از سوی کاخسفید بود.
به نقل از خبرآنلاین، با این حال، در جریان گفتوگوهای ماراتونی فروردینماه (آوریل)، هیات مذاکرهکننده آمریکایی احساس کرد که طرف ایرانی در حال تغییر شروط اولیه توافق احتمالی است.
روبیو چگونه جلوی توافق در اسلامآباد را گرفت؟
یک مقام آگاه در دولت آمریکا که خواست نامش فاش نشود، در گفتوگو با انبیسی نیوز فاش ساخت که تیم مذاکرهکننده آمریکایی در جریان تنفس میان جلسات، با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا تماس گرفتند تا در خصوص خطمشی بعدی کسب تکلیف کنند.
به گفته این مقام مسئول، مارکو روبیو صراحتاً تاکید کرد که پیشنهادهای جدید ایران قابل پذیرش نیست و در پی این تصمیم، مذاکرات بدون دستیابی به توافق پایان یافت.
نکته قابل توجه این است که مارکو روبیو با وجود ایفا کردن نقش کلیدی در تصمیمگیریهای کلان، برخلاف چهرههای علنی مذاکرات، فاصله عمومی و دیپلماتیک خود را از روند این جنگ نامحبوب حفظ کرده است.
در حال حاضر، جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا، چهرههای اصلی و علنی تلاشهای واشنگتن برای حلوفصل مناقشات ایران و اوکراین محسوب میشوند.
الگوی متفاوت روبیو نسبت به دیپلماتهای ارشد تاریخ آمریکا
این آرایش دیپلماتیک در تاریخ سیاست خارجی آمریکا بیسابقه است؛ چرا که وزرای خارجه پیشین همواره در مرکز توجهات رسانهای جنگ و صلح قرار داشتند؛ چنانکه هنری کیسینجر در سال ۱۹۷۳ به دلیل مذاکره برای آتشبس جنگ ویتنام برنده جایزه صلح نوبل شد و جان کری نیز برای میانجیگری میان فلسطینیها و اسرائیل بارها میان واشنگتن و خاورمیانه رفتوآمد کرد.
با این حال، روبیو به عنوان یک «دست پنهان» در تمام این مسیر عمل کرده است؛ او ضمن تدوین استراتژی کلی دولت ترامپ، به مقاماتی که نقش علنیتری در گفتوگوهای صلح دارند، مشاوره مستقیم میدهد.
مارکو روبیو به دلیل عهدهداری همزمان دو سمت وزیری امور خارجه و سرپرستی شورای امنیت ملی، موقعیت منحصربهفردی در کابینه دارد و نسبت به سایر اعضا، دسترسی و دیدارهای حضوری بسیار بیشتری با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در دفتر بیضی دارد.
سوزی وایلز، رئیس دفتر کاخسفید در توضیح این ساختار به انبیسی نیوز گفت که به دلیل حجم بالای فعالیتهای فرامرزی ترامپ، اداره امور مربوط به ثبات بینالمللی، بقیه مناطق جهان و متحدان اروپایی بر عهده روبیو گذاشته شده است.
هماهنگی لحظهای در بحران یمن و خاورمیانه
بر اساس این گزارش، استیو ویتکاف پیش از حضور در هر نشست مذاکراتی با روبیو مشورت میکند و پس از جلسات نیز گزارش کامل را به او ارائه میدهد.
در یک نمونه از این هماهنگیهای فشرده، در جریان تشدید بحران و درگیریهای مرتبط با ایران و یمن، ویتکاف چندین بار تلفنی با روبیو گفتوگو کرد؛ حتی زمانی که وزیر خارجه برای تماشای مسابقه فوتبال آمریکایی فرزندش در ورزشگاه دانشگاه فلوریدا حضور داشت، رایزنیهای تلفنی درباره خطمشی آمریکا در قبال ایران ادامه داشت.
تحلیلگران معتقدند فاصله گرفتن هوشمندانه مارکو روبیو از ویترین علنی مذاکرات ناکام با ایران، موقعیت سیاسی او را در برابر افکار عمومی آمریکا ترمیم کرده و او را در وضعیتی مناسبتر از جیدی ونس قرار داده است.
این موقعیت برتر میتواند در صورت عدم حضور یا ناکامی ونس در رقابتهای درونحزبی جمهوریخواهان برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸، راه را برای نامزدی روبیو یا ورود او به عنوان معاون اول هموار سازد.